Бизнеске арналған цифрлық теңге: кәсіпкерлер валютаның жаңа нысанын енгізу туралы нені білуі керек

Цифрлық теңге — Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығаратын ұлттық валютаның жаңа нысаны. Ол қолма-қол ақшаны немесе банктік шоттардағы қолма-қол ақшасыз қаражатты алмастырмайды, керісінше қолданыстағы ақша нысандарын толықтырады.
Қарапайым тілмен айтқанда, цифрлық теңге — дәл сол теңге, бірақ цифрлық форматта. Оны цифрлық ортада есеп айырысуға, ақша аударуға және басқа да төлем операцияларын жүргізуге пайдалануға болады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі цифрлық теңге жобасын 2021 жылы қаржы нарығының қатысушыларымен және халықаралық серіктестермен бірлескен пилоттық жобаны іске асырудан бастады. 2023 жылы цифрлық теңге тәжірибелік-өнеркәсіптік пайдалануға енгізілді, ал 2025 жылдың соңында оны қолдану сценарийлерін кеңейту нәтижелері шығарылды.
Кәсіпкерлер үшін ең маңыздысы — цифрлық теңге криптовалюта да, жеке төлем жүйесі де емес. Бұл елдің төлем инфрақұрылымы аясында дамып жатқан ұлттық валютаның ресми нысаны.

Неліктен бизнес цифрлық теңгенің енгізілуін қадағалауы керек

Төлем инфрақұрылымындағы кез келген өзгеріс бизнеске тікелей әсер етеді. Әсіресе компания онлайн төлем қабылдаса, мемлекеттік сатып алулармен жұмыс істесе, мемлекеттік қолдау бағдарламаларына қатысса, халыққа қызмет көрсетсе немесе серіктестерімен цифрлық арналар арқылы өзара әрекеттессе.
Уақыт өте келе цифрлық теңге күнделікті төлем сценарийлерінің бір бөлігіне айналуы мүмкін. Сондықтан бизнеске жаңа валюта нысаны тауарлар мен қызметтерге төлем жасауға, операцияларды есепке алуға, төлем сервистерімен интеграцияға және клиенттік тәжірибеге қалай әсер ететінін алдын ала түсіну маңызды.
Ең алдымен цифрлық теңге келесі салаларда жұмыс істейтін компаниялар үшін өзекті болуы мүмкін:

маркетплейстер;
финтех-сервистер;
мемлекеттік және әлеуметтік жобалар;
мемлекетке тауарлар мен қызметтер жеткізушілер;
субсидиялау немесе мемлекеттік қолдау бағдарламаларына қатысатын бизнес;
төлем операцияларының көлемі жоғары сервистер.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен Қаржы министрлігінің мәліметінше, цифрлық теңгені мемлекеттік шығыстардың жекелеген түрлері бойынша міндетті түрде пайдалану жоспарланып отыр. Олардың қатарында дәрілік заттарды сатып алу, көлік, жанар-жағармай материалдары, жол құрылысы, энергетикалық жобалар және бизнесті қолдау бағыттары бар.

Цифрлық теңге қарапайым қолма-қол ақшасыз төлемдерден несімен ерекшеленеді

Алғашқы қарағанда цифрлық теңге кәдімгі қолма-қол ақшасыз ақшаға ұқсайды. Пайдаланушы төлемді цифрлық арна арқылы жүргізеді, ал бизнес төлемді теңгемен қабылдайды.
Алайда технологиялық тұрғыдан айырмашылығы цифрлық валютаның айналым инфрақұрылымының ұйымдастырылуында.
Қарапайым қолма-қол ақшасыз төлемдер банктік шоттар, төлем карталары жүйелері, төлем шлюздері, процессингтік орталықтар және қаржы инфрақұрылымының басқа да элементтері арқылы жүзеге асырылады.
Ал цифрлық теңге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің міндеттемесі болып табылады және арнайы цифрлық инфрақұрылымда айналымға түседі. Қазақстан моделінде валютаны эмиссиялау қызметін Ұлттық Банк жүзеге асырады, ал операциялық функцияларды Ұлттық төлем корпорациясы орындайды. Мұндай тәсіл бір жағынан реттеушілік бақылауды сақтауға, екінші жағынан жүйенің технологиялық икемділігін дамытуға мүмкіндік береді.
Бизнес үшін бұл цифрлық теңге қолданыстағы төлем тәсілдерімен қатар пайдаланылатын тағы бір төлем құралына айналуы мүмкін дегенді білдіреді.

Цифрлық теңге бизнеске қандай мүмкіндіктер береді

Цифрлық теңге кәсіпкерлерге есеп айырысу мен клиенттермен, серіктестермен және мемлекетпен өзара іс-қимылдың жаңа сценарийлерін ұсына алады.
1. Төлемдердің ашықтығын арттыру
Орталық банктің цифрлық валютасының басты ерекшеліктерінің бірі – жекелеген төлем процестерінің ашықтығын арттыру мүмкіндігі.
Бұл әсіресе мемлекеттік бағдарламалар, мақсатты қаржыландыру, субсидиялар, мемлекеттік сатып алулар және әлеуметтік төлемдер үшін маңызды. Мұндай жағдайларда цифрлық теңге қаражаттың мақсатты пайдаланылуын бақылауға және оны мақсатсыз пайдалану тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді.
Бизнес үшін бұл есеп айырысудың ашықтығы маңызды болатын бағдарламаларға қатысу ережелерінің түсініктірек болуын білдіруі мүмкін.
2. Төлем жасаудың жаңа сценарийлері
Болашақта цифрлық теңге тек мемлекеттік есеп айырысуларда ғана емес, коммерциялық төлемдерде де пайдаланылуы мүмкін.
Мысалы, егер банктер, төлем ұйымдары және төлем сервистері тиісті қолдауды қамтамасыз етсе, бизнес цифрлық теңгемен төлем қабылдай алады.
Кәсіпкерлер үшін бұл клиенттерге ұсынылатын төлем тәсілдерінің қатарын кеңейтетін қосымша төлем әдісіне айналуы мүмкін.
3. Цифрлық инфрақұрылыммен интеграция
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі цифрлық теңгені кең ауқымды цифрлық қаржы инфрақұрылымының бір бөлігі ретінде қарастырады. Оның құрамына төлемдер, сәйкестендіру, деректер алмасу, есеп айырысу, ашық интерфейстер және алаяқтыққа қарсы сервистер кіреді.
Бұл бизнес үшін маңызды, өйткені бүгінгі таңда төлемдер жеке операция ғана емес, сайттың, мобильді қосымшаның, CRM жүйесінің, жеке кабинеттің, маркетплейстің немесе жеткізу сервисінің цифрлық экожүйесінің ажырамас бөлігіне айналып келеді.
4. Операциялық процестерді жеңілдету мүмкіндігі
Егер цифрлық теңге төлем инфрақұрылымына кеңінен енгізілсе, бизнес оны әртүрлі сценарийлерде пайдалана алады: төлем қабылдау, қаражатты қайтару, серіктестермен есеп айырысу, төлемдер жүргізу және мемлекеттік бағдарламаларға қатысу.
Алайда нақты артықшылықтар цифрлық теңгенің айналым қағидаларына, бизнеске арналған құралдардың қолжетімділігіне және төлем инфрақұрылымының дайындық деңгейіне байланысты болатынын ескерген жөн.

Бизнеске қазірдің өзінде қандай да бір әрекет жасау қажет пе?

Көптеген кәсіпкерлер үшін цифрлық теңгенің енгізілуі әзірге төлем жүйесін шұғыл өзгерту немесе төлем қабылдау процесін толық қайта құру қажеттігін білдірмейді.
Дегенмен бизнес жаңа төлем сценарийлеріне қаншалықты дайын екенін қазірдің өзінде бағалай бастағаны дұрыс.
Ең алдымен мыналарды тексеру маңызды:

клиенттерге қандай төлем тәсілдері қолжетімді;
жаңа төлем әдістерін қаншалықты оңай қосуға болады;
сайт немесе мобильді қосымша API арқылы интеграцияны қолдай ма;
төлем мәртебелері дұрыс өңделе ме;
төлемдер бойынша түсінікті аналитика бар ма;
қаражатты қайтару және төлемді болдырмау процестері қалай ұйымдастырылған;
төлем инфрақұрылымы ауқымын кеңейтуге дайын ба.

Егер бизнес заманауи төлем платформасын пайдаланып жүрсе, жаңа төлем құралдарын енгізу әлдеқайда жеңіл болады.

Цифрлық теңге клиенттік тәжірибеге қалай әсер етуі мүмкін

Клиент үшін ең маңызды үш фактор – ыңғайлылық, жылдамдық және сенім.
Егер цифрлық теңге төлем әдісі ретінде қолжетімді болса, клиент оны қалай пайдалану керектігін, бұл төлем тәсілін қай жерден таңдауға болатынын, операцияны қалай растау керектігін және төлем мәртебесін қалай бақылауға болатынын оңай түсінуі тиіс.
Бизнес үшін жаңа төлем әдісінің сатып алу процесін күрделендірмеуі маңызды. Егер төлем жасау ұзаққа созылса немесе түсініксіз болса, бұл конверсияның төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Сондықтан цифрлық теңгені енгізу кезінде кәсіпкерлер тек техникалық интеграцияға ғана емес, сонымен қатар клиенттің бүкіл жолына назар аударуы қажет:

төлем тәсілі қай жерде көрсетіледі;
клиентке цифрлық теңгенің не екені түсінікті ме;
операция қаншалықты жылдам орындалады;
төлем мәртебесі дұрыс көрсетіле ме;
бас тарту немесе қате жағдайлары қалай өңделеді;
қаражатты қайтару қалай жүзеге асырылады.

Заманауи төлем инфрақұрылымы жаңа төлем тәсілдерін пайдаланушылар үшін барынша ыңғайлы әрі түсінікті етуі тиіс.

Цифрлық теңгені енгізу кезінде нені ескеру қажет

Кәсіпкерлер бірнеше практикалық мәселеге назар аударғаны жөн.
Интеграция
Бизнес цифрлық теңгені қандай банктер, төлем ұйымдары немесе төлем сервистері арқылы қабылдай алатынын алдын ала анықтауы қажет.
Егер компания қазірдің өзінде онлайн төлем қабылдайтын болса, төлем серіктесінен цифрлық теңгеге қолдау көрсетілетін-көрсетілмейтінін және техникалық интеграцияның қалай жүзеге асырылатынын алдын ала нақтылаған дұрыс.
Есепке алу және есептілік
Цифрлық теңгемен жасалған операциялардың есептілікте қалай көрсетілетінін, төлем мәртебелерінің қалай қалыптасатынын, қаражатты қайтару қалай жүргізілетінін және деректердің есеп жүйелеріне қалай берілетінін түсіну қажет болады.
Қауіпсіздік
Кез келген жаңа төлем құралы қауіпсіздік талаптарына сай болуы тиіс. Бизнес үшін төлемдердің сенімді қорғалғаны және клиенттердің деректері дұрыс өңделетіні маңызды.
Клиенттерді қолдау
Егер клиент цифрлық теңгемен қалай төлеу керектігін немесе операция мәртебесінің нені білдіретінін түсінбесе, ол қолдау қызметіне жүгінеді. Сондықтан бизнес алдын ала түсінікті нұсқаулықтар мен жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар дайындауы қажет.
Төлем инфрақұрылымының икемділігі
Компанияның төлем инфрақұрылымы неғұрлым икемді болса, соғұрлым жаңа төлем тәсілдерін күрделі өзгерістерсіз енгізу оңайырақ болады.
Freedom Pay бизнеске онлайн төлем қабылдауға және клиенттер үшін ыңғайлы төлем инфрақұрылымын қалыптастыруға көмектеседі.
Біз үшін кәсіпкерлердің заманауи төлем құралдарын пайдаланып, нарықтағы өзгерістерге жылдам бейімделіп, клиенттеріне қолайлы төлем тәсілдерін ұсына алуы маңызды.
Цифрлық теңгенің дамуы Қазақстанның төлем нарығының үздіксіз өзгеріп жатқанын көрсетеді. Сондықтан бизнес есеп айырысудың жаңа форматтарына, жаңа талаптарға және клиенттермен өзара іс-қимылдың жаңа сценарийлеріне алдын ала дайын болуы қажет.
Freedom Pay төлем инфрақұрылымының дамуын тұрақты түрде қадағалап, компанияларға цифрлық ортада төлем қабылдауға арналған сенімді шешімдерді енгізуге көмектеседі.

Қорытынды

Цифрлық теңге – Қазақстанның ұлттық валютасының жаңа нысаны, ол біртіндеп елдің төлем инфрақұрылымының ажырамас бөлігіне айналып келеді.
Бұл бизнеске барлық төлем процестерін шұғыл өзгерту қажет дегенді білдірмейді. Алайда бұл төлем нарығының дамып жатқанын және кәсіпкерлердің жаңа құралдар мен талаптарға алдын ала дайын болуы маңызды екенін көрсетеді.
Икемді әрі сенімді төлем инфрақұрылымын қазірдің өзінде пайдаланып жүрген компаниялар өзгерістерге жылдамырақ бейімделіп, өз клиенттеріне төлем жасаудың көбірек ыңғайлы тәсілдерін ұсына алады.
Freedom Pay бизнеске онлайн төлем қабылдауға және Қазақстанның заманауи нарығының талаптарына сай келетін тиімді төлем шешімдерін дамытуға көмектеседі.

Тізімге оралу

Біз cookie-файлдарын қолданамыз

Жарайды